SWT 42 – HÃY CHỌN CÁI MÌNH MẠNH, ĐỪNG CHỌN CÁI MÌNH THÍCH

PHÁT HIỆN THẾ MẠNH…
NGHỀ KHÔNG PHẢI MỘT THÚ CHƠI

Khi bạn là một đứa trẻ, bạn say mê khám phá thế giới này trên tất cả các phương diện, và bạn muốn thử mọi thứ. Cả bé gái lẫn bé trai đều thích múa, hát, vẽ và giờ là…game nữa. Nhưng lớn lên, bạn chỉ làm điều mình thích, những điều mới khác làm bạn phiền hà, bạn sợ học thứ mới.

Bạn muốn làm nhiếp ảnh, muốn làm hoạ sĩ minh hoạ, muốn làm đạo diễn, muốn làm thiết kế…Mình dám chắc là vì bạn thấy trông những người làm nghề này rất cuốn hút, làm như chơi, và lương rất cao (bạn mình ngưỡng mộ mình lắm, mình toàn cười trừ). Nhưng bạn đừng nghĩ thế, đứa trẻ khi bắt làm thứ mình thích như một công việc, phần lớn sẽ bỏ cuộc.

Con mình yêu thích vận hành những thiết bị gia dụng trong nhà (máy giặt, máy hút bụi, lò nướng, làm hỏng 3 cái bàn phím laptop…), nhưng khi được yêu cầu phải hút bụi nhà mỗi chủ nhật, bé làm nó với khuôn mặt chả có tí đam mê nào. Một công việc khác hẳn một chuyến dạo chơi với nghề. Các trung tâm hay có chiến dịch thử nghề. Ở đó, căn phòng được sơn mầu hồng, tranh trên tường toàn thần tiên tỉ tỉ hoặc các siêu anh hùng. Đại học thì đầy giai thoại, mà giai thoại đẹp được lưu truyền lâu và sâu hơn những thứ u ám. Nếu tồi tệ, nó sẽ được chuyển thành chuyện hài.

Mình hỏi cô giáo tiếng Anh – 2 người bạn lớn trong đời của mình – là các chuyên gia cấp cao trong ngành Giáo Dục và Ngân Hàng ở Singapore (mình đã rất ngỡ ngàng khi cô tiết lộ):
– Học viên hỏi em, làm thế nào để chọn đúng nghề?
– Hãy chọn cái mình mạnh, đừng chọn cái mình thích.

Cô lấy ví dụ về mình, ban đầu cô học một nghề có liên quan đến con số trong ngành tài chính, nhưng đã bỏ ngay khi thử việc, vì biết không phù hợp. Cô quay lại học marketing, và sau đó làm ở vị trí rất cao cho một ngân hàng nổi tiếng tới khi thôi việc, bắt đầu sự nghiệp riêng của mình. Cô cũng nói, bên đó, mọi người làm sai ngành được đào tạo hiếm lắm, vì việc bạn amateur trong những môi trường chuyên nghiệp là một rào cản rất lớn. Bạn thân nhất của mình học IT, ra trường làm kế toán. 10 năm sau, bạn quay lại đại học để học văn bằng 2 cho vững nghề, dù lúc đó đã là kế toán trưởng một công ty nội thất khá nổi tiếng và có 2 con (con thứ 2 mới một tuổi). Một học viên của mình ra trường làm Marketing, khởi điểm bằng việc chịu trách nhiệm hình ảnh cho một ngân hàng của Anh. Bạn tích kiệm tiền đi học RMIT, giờ đang ở Úc. Trước khi đi, bạn có gặp mình nói: nếu em không học lên, cơ hội phát triển nghề là rất khó, vì cty không muốn đầu tư vào nhân lực mà họ thấy ít triển vọng hoặc phải đầu tư quá nhiều. Đấy cũng là nguyên nhân hai bạn học viên giỏi trung tâm chỉ được nhận làm partime, không phải vì không giỏi, mà là vì cân nhắc này của các doanh nghiệp.

GIAI ĐOẠN HỌC ĐỦ THỨ…VỚI CHUYÊN GIA

Lúc bạn còn thơ ấu, việc phát hiện thế mạnh và phát triển nó khá dễ. Nếu bạn nào có con nhỏ, khi thấy bé say mê bấm phím đàn piano nhà hàng xóm, hãy cho cháu thử nó với một người thầy giỏi, họ sẽ nói con bạn có năng khả năng âm nhạc bẩm sinh hay chỉ là bé thích xem cái đàn vận hành thế nào (con mình chỉ quan tâm đến vấn đề số hai dù nhà bà nội có đàn). Một tháng sau, con bạn lại thích học vẽ, hãy đưa cháu đến một cô giáo dạy vẽ tốt, bạn cũng sẽ biết cháu có là Picasso tương lai hay không. Bạn đừng bao giờ nản, cho dù trẻ muốn bỏ nó chỉ sau vài lần học. Trẻ em cần gõ mọi cách cửa của tiềm năng, và phải được nuôi dưỡng từ nhỏ. Mình “gõ” mọi cách cửa con mình muốn thử, đưa con đi học piano, học múa, học vẽ, học võ, đá bóng, bơi lội…rồi quan sát con tỉ mỉ và tham khảo nhận xét của thầy để tìm ra thế mạnh của con. Giờ mình biết thế mạnh của cháu khá rõ, và luôn hỗ trợ cháu phát triển thế mạnh này mọi lúc mọi nơi, dạy cháu tìm kiếm cả sự hỗ trợ từ những nguồn ngoài mẹ. Bạn nào trẻ cũng nên thử cách này, nhất là bạn học cấp 2-3.

Nếu bạn không có giai đoạn “học đủ thứ” quan trọng này trong đời, hãy rút ngắn nó bằng việc thử ngay điều mình thích với một thầy giỏi, hoặc một chuyên gia có tiếng, vì bạn không có nhiều thời gian, họ sẽ cho bạn biết sở thích của bạn có đồng hành với năng lực của bạn hay không một cách chính xác. Đừng nản, nếu bạn phải làm đi làm lại việc này vài lần. Đam mê là doping của sở thích, nó giúp bạn thấy yêu việc hơn, nhưng không phải là năng lực thực sự của bạn. Đứa trẻ thích nhìn cái máy hút bụi hút các vật xung quanh chứ không hề đam mê trở thành lao công của gia đình.

TRẢI NGHIỆM NGHỀ THỰC TẾ…THÔNG QUA THẦN TƯỢNG

Để chắc chắn hơn, bạn nên tìm kiếm một ai đó làm nghề giỏi, quan sát cách họ làm việc và học tập. Bạn đừng tin mấy chương trình thực tế và báo chí ở Việt Nam, vẫn còn mầu hồng hồng hoặc bị PR trá hình. Mình đã làm theo cách này sau một năm rớt Đại Học. Mình vào trường xem các anh chị học như thế nào, họ làm dự án tự do ra sao. Có lúc mình xin làm cho họ kiểu phụ việc free. Mình cũng đi xem các lễ bảo vệ tốt nghiệp tất cả các khoa, ngành, nghe các thầy nhận xét đồ án. Bạn phải tự nhìn bằng mắt của mình, nếu bạn thấy chấp nhận cả mầu hồng và mầu xám, đôi lúc đen thui của nghề, bắt đầu khởi động qui trình đi đến đỉnh vinh quang. Qua năm sau đó, đỗ Báo Chí bên Tổng Hợp, mình vẫn chọn MTCN dù chỉ là cao đẳng, và chưa bao giờ thấy hối hận.

CHẤP NHẬN SỰ THẬT

Không phải ai cũng là designer, hoặc là designer giỏi. Rất nhiều bạn có tố chất kĩ thuật (mình gọi thế) đi học đồ hoạ (nghề cần nhiều cảm xúc), nhận được lời khen giỏi vì học phần mềm rất xuất sắc, thế là nghĩ mình có thế mạnh thiết kế…Khi còn là giáo viên, mình phải đấu tranh lương tâm rất nhiều lần: có lỗi với nơi mình làm, hay có lỗi với học trò? Rút cục, vẫn nói với những bạn đó: “em chuyển ngành học đi”. Vì bạn học viên đó là một con người, sau đó là một gia đình, một cuộc đời…giá trị quá lớn. Còn những bạn có tố chất khá, trung bình, mình thường khuyên đừng bỏ, hãy chăm chỉ hơn người, và học thêm một kĩ năng USP để có thêm lợi điểm tuyển dụng (bạn đừng đi học hát nhé, cẩn thận lạc sang Idol hay The Voice đấy).

Đọc bài này rồi, các bạn đừng bắt mình tư vấn nghề qua Face nhé. Xin chân thành cảm ơn. Đa tạ rất nhiều.

Vũ Thu Hương

facebook.com/vu.thuhuong.98

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s