SWT 114 – GIỚI TÍNH ĐỂ LÀM GÌ?

1. GIỚI TÍNH ĐỂ LÀM GÌ?

Có một đoạn thoại rất xịn trong phim Ex Machina (2015), diễn ra như sau:

Caleb: Tại sao anh lại cho cô ấy một bản năng tính dục (sexuality)? Một trí tuệ nhân tạo (AI) đâu có cần giới tính. Cô ấy có thể là một chiếc hộp xám trung tính (gray box) mà?

Nathan: Ồ tôi lại không nghĩ như vậy. Cậu có thể cho tôi một ví dụ của dạng nhận thức (consciousness) nào, ở bất kỳ cấp độ nào, thú vật hay người, tồn tại mà không có chiều kích giới tính (sexual dimension) không?

Caleb: Chúng cần có bản năng giới tính cho việc tiếp tục sinh sản và tiến hoá.

Nathan: Có lý do gì cấp thiết để một cái hộp xám tương tác với một cái hộp xám khác không? Nhận thức có tồn tại được mà không có tương tác không? Và dù sao đi nữa, tính dục vui mà, cậu bé. Nếu đằng nào cậu cũng tồn tại, tại sao lại không hưởng thụ nó?

Đa số chúng ta ít hay nhiều đều bị ám ảnh bởi giới tính/tính dục. Chúng ta không hiểu và không biết cách đối diện với nó. Chúng ta không biết nó ở đâu ra và để làm gì. Và ở trong một nền văn hoá Đông phương bảo thủ, khép kín, lạc hậu, hiểu biết của chúng ta về giới tính cũng chỉ vừa nhỉnh hơn sự giao cấu để sinh sản ở thú vật – trở thành một thú vui, một chỗ xả năng lượng sống vốn không biết để làm gì khác.

Giới tính, như Nathan nói, được lập trình vào trong các thực thể có nhận thức để làm động lực tương tác cho chúng. Tạo ra lực hút/lực đẩy. Tạo ra âm/dương. Tạo ra đực/cái. Để chúng lăn xả vào nhau. Để tìm đường ngược trở về cái toàn vẹn. Đây là con đường để học, trải nghiệm và trưởng thành.

2. CỘNG GIỚI TÍNH CỦA MỘT CỘNG ĐỒNG

Trong Phật giáo có một khái niệm gọi là “cộng nghiệp”. Nghiệp (karma) nghĩa gốc là hành động (actions), nghiệp của một người sinh ra từ kết quả các hoạt động sống của người đó. Nghiệp riêng của một người là biệt nghiệp. Nghiệp chung của cả một cộng đồng là cộng nghiệp. Cộng nghiệp của Việt Nam là nghiệp chung của 90 triệu con người.

Giới tính của một người cũng gồm trong nghiệp của họ. Nên có cộng nghiệp, thì có cộng giới tính. Mỗi người có giới tính riêng. Có người nhiều nam tính, người nhiều nữ tính, có người đâu đó ở giữa. Nhưng cộng lại có thể hình dung ra giới tính của một cộng đồng lớn, một dân tộc.

Thử liệt kê một số đặc điểm/xu hướng chính của hai bản năng giới tính:

Nam tính: Cương mãnh, Gây hấn, Độc lập, Quyết đoán, Tự tôn, Chủ động, Khai phá, Tìm tòi, Kiến tạo, Bất ổn định, Hành động dựa trên ít cảm xúc – nhiều lý trí. Cứng ngắc và xông xáo như cái ấy của đàn ông.

Nữ tính: Nhu thuận, Thụ động, Mềm mỏng, Linh hoạt, Ổn định, Vị tha, Nhạy cảm, Hành động dựa trên nhiều cảm xúc – ít lý trí. Ấm áp và ẩm ướt như cái ấy của đàn bà.

Bây giờ thử nhìn lại suốt chiều dài lịch sử và cả cách sống/cách hành xử của một cộng đồng, có thể xác định được giới tính chung của cộng đồng đó. Đa số các nước phương Tây đều có nam tính mạnh. Gây hấn, tấn công, khai phá, vơ vét và thống trị. Ngược lại, đa số các nước phương Đông đều nhiều tính nữ. Lặng lẽ, cam chịu, nhưng hết sức linh hoạt và bền bỉ.

Và Việt Nam thì rõ ràng là một người phụ nữ. Nàng đẹp nguyên sơ, nàng ít học quê mùa, và suốt đời nàng đã bị nhiều gã đàn ông lạm dụng. Nàng tơi tả hơn cả Thuý Kiều và khốn khổ hơn chị Dậu. “Mày đánh chồng bà đi, bà cho mày xem” – bao giờ bị dồn đến đường cùng, nàng cũng có khả năng tốc váy lên chiến đấu quật cường. Nhưng nếu không dồn nàng đến đường cùng, thì nàng sẽ trở lại thành cô gái nhu mì chỉ mong được sống yên ổn, hàng ngày đi shopping và chụp ảnh selfie.

3. HIỂU MÌNH ĐỂ TRƯỞNG THÀNH

Tất cả chúng ta đều trưởng thành lên khi tiến gần hơn về phía sự toàn vẹn (wholeness). Đó vốn là nơi xuất phát, là nơi chúng ta đã ra đi và cũng là nơi chúng ta sẽ trở về. Và chúng ta trở về bằng cách bù đắp phần thiếu của mình. Thực thể nhận thức thực ra không có giới tính, giới tính được thêm vào để tạo động lực tương tác và học tập cho nó thôi. Vậy thì chính nó phải ý thức về sự thiếu hụt của mình. Thiếu âm thì bổ sung âm, thiếu dương thì bù đắp dương.

Chúng ta đang thiếu nam tính, thì cần phải thêm nam tính vào. Và việc bổ sung này áp dụng cho cả nam giới lẫn nữ giới, vì con đường đi đến sự trưởng thành và trí tuệ thì không phân biệt giới tính.

Vài phần nam tính cần bổ sung có thể liệt kê sơ bộ:

+ Sử dụng lý trí nhiều hơn, bớt hành xử cảm tính đi. Học, đọc, cân nhắc, suy nghĩ trước khi nói và hành động. Tôn trọng logic, tôn trọng khoa học, nghĩ đến sự kế thừa khi làm bất cứ việc gì.
+ Phát triển trí sáng tạo, tìm tòi, khai phá, tạo ra giá trị mới. Không thoả mãn với những gì có sẵn. Không dễ dàng thoả mãn với thực tại mình đang có. Dũng cảm công phá những vùng chưa biết, chưa ai đặt chân đến.
+ Nuôi dưỡng chí khí độc lập, ít phụ thuộc, ít bị tác động bởi ngoại cảnh. Hiểu mình, biết mình, yêu quý bản thân mình, không để người khác lạm dụng/lợi dụng/điều khiển.

Quay lại chuyện phim Ex Machina, trong phần tiếp theo của cuộc trò chuyện kể trên, Nathan hỏi Caleb:

Nathan: Loại gái ưa thích của cậu là gì? Ồ biết sao không, cậu không cần trả lời câu đó. Cứ giả định là đám gái đen (black chicks) đi. Để thảo luận thôi, coi như là cậu thích gái đen, oke? Tại sao cậu lại thích như vậy?

Caleb:…

Nathan: Vì cậu đã phân tích kỹ càng các kiểu loại chủng tộc, sau đó tung chúng lên một bảng tổng sắp rồi chọn lựa chúng theo một hệ thống tiêu chí à? Không hề! Cậu chỉ đơn giản là bị thu hút bởi gái đen, vậy thôi.

Caleb: (bối rối tu tiếp chai bia)

Nathan: Một chuỗi các cộng phản ứng/phản xạ đối các kích thích bên ngoài mà chính cậu cũng không biết là chúng đang diễn ra bên trong cậu.

Caleb: Anh có lập trình để cô ấy thích tôi hay không?

Nathan: Tôi lập trình để cô ấy là dị tính (heterosexual). Giống như cậu cũng đã được lập trình để là dị tính vậy.
Caleb: Không ai lập trình tôi thành trai thẳng cả.

Nathan: Ồ thế cậu tự quyết định trở thành trai thẳng à? Làm ơn đi. Tất nhiên là cậu đã được lập trình rồi. Bởi tự nhiên (nature), hoặc bởi nuôi dạy (nurture), hoặc cả hai. Và nói thật với cậu, Caleb, cậu đã bắt đầu khiến tôi khó chịu rồi đấy, vì đây là nỗi bất an (insecurity) của cậu đang nói chuyện. Đây không phải là trí tuệ của cậu.

Ghi chú nhỏ: Mình cũng muốn nhắn gửi những bạn đọc mình, tương tác với mình, không chỉ bài này, như thế: rằng hãy đọc và tương tác, đặt câu hỏi, bình luận, chia sẻ… bằng trí tuệ của các bạn. Đừng đem nỗi bất an của các bạn ra nói chuyện nữa, nghe khó chịu lắm. Nam tính lên một chút đi. Nha.

Do Huu Chi

facebook.com/butchi13

Advertisements