SWT 150 – CƠM TẤM

Năm 18 tuổi, tôi lên Sài Gòn lần đầu tiên, và thứ được ăn đầu tiên, có lẽ mãi mãi không quên, là cơm tấm.

Hàng cơm tấm nằm trong cái hẻm nào đó ở Lê Văn Sỹ. Vào năm 2005, miếng sườn bé vừa phải, mỏng dính, cơm tấm tơi hạt, chỗ ngồi bé và sạch tinh, dĩa cơm được múc ra gọn gàng, nóng khói bay bay.

Bà bán hàng cũng chẳng màng bán nhiều, nướng nhiêu đó sườn, bán loáng cái sớm hết trơn, Gần một tuần ở Sài Gòn, sáng nào tôi cũng ra thăm bà, có hôm ngủ dậy 8 giờ rưỡi, ra hẻm đứng muốn khóc, bả bán hết trơn, dọn tiệm về rồi.

Từ sau 2005, chưa bao giờ tui ăn lại được đĩa cơm tấm giống như bà bán đó.

Có những hàng cơm tấm, nướng cả chậu thịt buổi sáng. Mùi khói bay muốn sặc. Miếng sườn đưa lên đĩa đã cứng ngắc, nguội ngắt. Những cái bếp nướng kỳ cục, thô lỗ, ban đầu chỉ để mùi thơm bay để mời khách, rồi thành sỗ sàng hun khói luôn đứa đang ngồi ăn. Khói làm cái gì không biết, mà miếng sườn nguội tanh vại?

Có cô bán cơm tấm ẩu tới độ, đĩa cơm múc đâu chừng được một chén cơm, vục cho nguyên một muỗng mỡ hành. Tới khi ăn, tui không hiểu có phải mình đang ăn cơm chan mỡ không nữa. Cô ẩu tới độ, nhắc luôn miệng mấy lần không mỡ hành, cũng cứ thế mà tương vô cho vừa lòng mới chịu. Một đĩa cơm lầy lội.

Có hàng cơm tấm sườn gần công viên Lê Thị Riêng, má ơi miếng sườn, nó to chắc choàng kín luôn cái đĩa. Xong tui nhớ lời mẹ tui nói, sườn mà to quá là heo già ròi :))) Xong tui ăn không nổi. Thịt cũng chẳng ngon lành gì. Mỡ hành lênh láng. Cơm lổn nhổn cứng khô lẫn lộn.

Một bữa ăn ở hàng cơm tấm nọ, cơm thịt đều ok, không xảy ra sự cố gì, tự dưng đong cho chén canh lá hành hẹ. Húp một phát tưởng húp nguyên chén bột ngọt. Chia tay luôn bữa sáng, cả một ngày đần như bị say thuốc.

Có lần, bạn tui – một người bị dụ ăn – đêm khuya đã dắt tui ra chợ Tân Định ăn cơm tấm. Ăn ghẹ mà, tui hổng than phiền, phàm là người được bao tui ngoan lắm, cho gì ăn nấy chứ không phản đối bình phẩm gì. Nhưng ăn xong nhìn tờ tiền nó móc ra trả, moáh, cơm tấm vỉa hè gì mắc hơn 50k. Chia tay chợ Tân Định luôn.

Tới hồi tui tới cơm tấm Cali, Thuận Kiều ngồi, tui nghĩ nó quả là một cái nhà hàng hoàn hảo của tất cả những thứ kể trên. Canh thì toàn bột ngọt, cơm thì ép cho ra cái hình hoa văn cung đình kì quặc, sườn thì ăn vô không cảm xúc, dưa leo thì bữa vui thì dưa leo tươi, bữa buồn nó vừa héo vừa đắng.

Có đêm đi làm về khuya, con đường về nhà không còn tiệm nào mở, tui vô Cali ngồi ăn và nghĩ cuộc đời nên kết thúc cho nhanh, hệt như cái miếng sườn ngu ngốc này đi cho tui nhờ. Cơm với chả tấm.

Cơm tấm sườn bì là thức đồ dễ dàng quá, miết ai cũng nghĩ mình nấu được. Họ cần một cái bếp để nướng thịt, một mớ gạo tấm rẻ tiền để làm cơm, vài miếng đồ chua là thành món. Nên rồi ai cũng đâm đầu ra hẻm bán cơm tấm, sáng cơm tấm, trưa cơm tấm, éo bán cơm tấm cũng chưng biển bán cơm tấm, sườn không nướng cũng ghi sườn nướng. Tui phát mệt vì cơm tấm.

Tui đi tìm lại cái bà bán nào đó giống bà trên hẻm Lê Văn Sỹ – bởi cái bà cũ đã lặn đâu mất dạng sau mấy năm tui chui rúc ngoài Thủ Đức.

Sau này tui hiểu được một điều, thức gì dễ nấu vô độ, là thức ấy khó tìm ra người chuyên tâm toàn ý với nó vô cùng. Cơm tấm là cái hạng ba đào như vậy. Nó dở ương như một thằng con trai hay đứa con gái mới lớn, chẳng biết sao hiểu nó tới cùng, ứng xử cho đàng hoàng mà không bị nó giương đấm lên quạt cho một cái, nhưng đổi lại, hiểu nhau rồi thì tận tình chu đáo đến toàn tâm cho người khác. Người nấu cơm tấm không giữ mình, đĩa cơm tấm cẩu thả như món bài tập bừa bãi bầy hầy, thiệt ăn không nổi.

Xong rồi, một bận nọ năm giờ sáng, bạn tui xách xe máy chở tui đi chơi, đường đi qua Đa Phước. Đi tới chừng gần sáu giờ thì đói quá, thấy cô bày đồ ăn lên quán, hai đứa ghé vào hỏi. Cô bán cơm tấm, mà giờ có cơm, chứ chưa có canh, vì canh chưa nấu xong.

Trên đĩa cơm của cô, cơm tấm tơi hạt nóng khói nghi ngút, miếng sườn mỏng te keo kiệt nhưng bé vừa tầm, và mỡ hành của cô chúm chụm một muỗng vừa đủ. Chút dưa cà rốt củ cải của cô chừng chắc ngâm ở nhà, không ngọt ngay tàn bạo như trong phố. Chỉ sau vài mươi phút, quán cơm kín người. Cô bán vẫn chậm chậm sửa soạn, múc cơm, bày đồ. Không nhanh được. Cũng chẳng vội để làm gì.

Vậy là tới một hồi, phải lết ra Đa Phước mới gặp người bán cơm tấm Sài Gòn như trước. Một người biết phân biệt gạo tấm không phải hạt gạo to như con heo, và sườn thì không thể nướng cho cứng ngắc nguội ngắt hay dùng miếng sườn to hơn cái đĩa, và mỡ hành thì không thể tưới nguyên muôi vô cơm…

Một thứ đồ ăn đơn giản vậy… chắc là khó nấu lắm…

Khải Đơn

facebook.com/khaidonbook

Advertisements