SWT 167 – HỌC THIỀN

HỌC THIỀN KHÔNG KHÓ NHƯ NGƯỜI TA VẪN DOẠ

Hồi đầu nghĩ đến thiền mình thấy nó có vẻ cao siêu và xa vời lắm. Một phần cũng vì bị nhiều người “doạ” kiểu “Thiền mà không đúng cách còn hại hơn” hay “Phải hiểu hết về Phật giáo đã rồi thiền mới có giá trị” rồi thậm chí “Phải làm chuẩn các quy tắc của thiền không sẽ bị tẩu hoả nhập ma” :-ss. Hãi quá nên chẳng dám thử. Về sau mới biết, có rất nhiều các thể loại thiền, các trường phái thiền khác nhau.

Có 1 số trường phái khá cứng nhắc về quy tắc, nhưng có nhiều kiểu lại gần gũi và nhẹ nhàng hơn nhiều. Mình sẽ giới thiệu qua về các kiểu khác nhau ở bên dưới và hướng dẫn kỹ hơn về cách thực hành kiểu thiền mà mình đang học. Cá nhân mình thấy quan trọng nhất là tìm ra cách phù hợp vì dù theo trường phái nào, những giá trị mà thiền mang lại cho sức khoẻ tinh thần thực sự đều rất tuyệt vời.

Chú ý trước khi đọc tiếp: Do có khá nhiều bạn mong muốn mình chia sẻ kỹ về chủ đề này nên mình đã dành thời gian tổng hợp lại. Mình không phải chuyên gia về thiền mà chỉ là người thực hành và thấy được nhiều giá trị mà thiền mang lại. Vì vậy những gì mình chia sẻ chỉ mang tính chất tham khảo.

1. GIÁ TRỊ MÀ THIỀN MANG LẠI

Mình đến với thiền vì muốn nâng cao sức khoẻ tinh thần (“mental health”). Với mình, lối sống khoẻ mạnh (healthy lifestyle) phải đầy đủ cả thể chất và tinh thần. Thiền mang đến cho mình sự yên bình, nhẹ nhàng, thư thái, sự thấu hiểu về bản thân, biết chấp nhận và yêu bản thân hơn, biết cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống bình dị thường ngày hơn. Thiền cũng giúp mình cải thiện sự tập trung, mang đến năng lượng cho cơ thể, bình tĩnh hơn khi có thử thách, tỉnh táo hơn khi vấn đề xuất hiện, không để bản thân bị cuốn theo cảm xúc, suy nghĩ tiêu cực.

Có nhiều người sau một thời gian dài luyện tập thiền còn chữa được bệnh, nâng cao sức khoẻ thể chất vì hệ thống miễn dịch trong cơ thể được tốt hơn cộng với khả năng hàn gắn thương tổn mà thiền mang lại. Bản thân mình thì mới thấy rõ nhất về sức khoẻ thể chất ở giấc ngủ do khả năng thư giãn cho cơ thể và tâm trí sau khi thiền.

2. LỰA CHỌN CÁCH THIỀN PHÙ HỢP

Có rất rất nhiều các trường phái khác nhau với các kiểu thiền khác nhau. Các nhà khoa học chia làm 2 loại chính: Focused Attention (Tạm dịch: Tập trung chú ý) và Open monitoring (Tạm dịch: Mở rộng quan sát). Loại 1 hướng tới việc tập trung vào 1 điểm trong suốt quá trình thiền như hơi thở, câu niệm chú, một hình ảnh hay một phần của cơ thể… Lợi ích mang lại là khả năng chú ý sẽ nâng cao, hạn chế những xao nhãng không cần thiết, không nên có. Loại 2 – Open monitoring lại hướng tới việc quan sát tất cả các trải nghiệm từ cảm giác, cảm xúc, suy nghĩ… mà không đánh giá, không bị cuốn theo, nhìn được ở đúng bản chất của chúng nhất.

Chia nhỏ hơn thì có thiền theo trường phái đạo Phật (Buddhist meditation: Zen, Vipassana, Mindfulness, Loving Kindness), trường phái Hindu (VD: Thiền Yoga), trường phái Cơ đốc giáo (Christian meditation: Ví dụ như cầu nguyện)…

Bản thân mình thì thích Mindful Meditation (Hướng tới thực tại, quan sát cảm giác, cảm xúc, và suy nghĩ của bản thân) vì thấy gần gũi, dễ ứng dụng đối với bản thân.

3. NHỮNG KHÓ KHĂN VỚI NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU

Thường mọi người khi bắt đầu thiền thường lo lắng vì mình không tập trung được mà hay để đầu óc bay theo suy nghĩ, cảm xúc. Thực ra đây là điều hoàn toàn bình thường và ai cũng gặp phải, kể cả với những người đã thực hành một thời gian. Càng tìm hiểu về bản chất của thiền, mình càng thấy cái quan trọng là cách mình phản ứng thế nào khi thấy mình đang bị cuốn theo những dòng suy nghĩ, cảm xúc đó. Thời gian đầu mình chỉ cần đơn giản là chấp nhận việc đó là hoàn toàn bình thường và dần dần dùng hơi thở đưa mình trở lại với trạng thái thiền hiện tại. Việc mình luyện tập chấp nhận bản thân, đỡ khắt khe hơn với bản thân là một cách giúp mình nâng cao self-love (tình yêu với bản thân mình). Về sau khi phát hiện ra mình đang có suy nghĩ, cảm xúc, hãy chuyển mình từ vị trí bị cuốn theo một cách bị động sang việc quan sát một cách chủ động, sẽ khám phá được nhiều điều thú vị về bản thân.

Một vài khó khăn khác như việc bị mỏi lưng, mỏi người có thể khắc phục bằng cách ngồi trên ghế thay vì trên thảm, thậm chí có thể nằm thiền (miễn là không ngủ quên mất :D). Nếu bạn cảm thấy thiếu kiên nhẫn và chán nản thì có thể dùng guided meditation (thiền có người hướng dẫn), hoặc nghe nhạc khi thiền, hay chọn một hình thức thiền khác, một thời điểm khác để thiền.

4. CÁC NGUỒN HỌC THIỀN

Vì mình thích Mindful Meditation nên các nguồn mình gợi ý cũng thiên hướng theo kiểu này.

Nếu bạn nào biết tiếng Anh thì có những gợi ý sau:

– Tải app Calm về điện thoại và dùng thử chương trình free 7 ngày. Nếu thích có thể mua gói cả năm khoảng 700K. Mình biết thường mọi người thích đồ “free” nhưng mới bắt đầu tiếp xúc với thiền mà có hướng dẫn thì sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Mỗi bài hướng dẫn chỉ từ 5-15 phút nên không mất nhiều thời gian của mọi người. Nó có các bài riêng cho từng mục đích: Tăng self-esteem, tăng sự tự tin, tăng khả năng tập trung, 7 days of happiness…
Bây giờ tuy đã thực hành được một thời gian, mình vẫn đan xen những buổi thiền không hướng dẫn và các buổi nghe hướng dẫn.

– Nếu vẫn thích “free” các bạn có thể đọc hướng dẫn từng bước tại đây: psychologytoday.com/blog/the-courage-be-present/201001/how-practice-mindfulness-medi

– Nếu có thời gian hơn, các bạn cũng có thể học khoá này, cũng hoàn toàn free. Mình chưa học thử nên bạn nào học xong có thể feedback cho mình nhé: palousemindfulness.com/index.html

Nếu các bạn muốn học bằng tiếng Việt có thể tham khảo các khoá học tại Life School hoặc đến các thiền viện.

Mình thấy việc nâng cao sức khoẻ tinh thần trong xã hội hiện đại quay cuồng, căng thẳng cực kỳ quan trọng. Nếu mình cứ để mặc bản thân bị cuốn đi theo vòng xoáy bận rộn, vội vã, để mặc bản thân chịu đựng hậu quả, bạn sẽ không được hưởng trọn vẹn những cái hay, cái đẹp của cuộc sống. Tuy thiền chỉ là một trong các cách nâng cao đời sống tinh thần, nhưng là cái đáng để thử, đáng để thưởng cho bản thân. Nếu phù hợp, cuộc sống của bạn sẽ sang một trang mới rất tuyệt.

Tran Thi Thuy Trang

facebook.com/tranthithuytrang90

Advertisements