SWT 178 -THIỀN VIPASSANA

Vipassana là một chương trình thiền được tổ chức trên khắp thế giới, trong đó có Việt Nam. Mỗi khoá thiền sẽ có hàng trăm thiền sinh với nhiều quốc tịch, tôn giáo, giới tính đến và ở lại để hành thiền trong suốt 10 ngày. Họ sinh hoạt, học tập, nghỉ ngơi cũng tại địa điểm này. Nội dung được giảng dạy bằng ngôn ngữ bản địa cho thiền sinh trong nước và ngoại ngữ — dành cho những thiền sinh quốc tế. Khoá thiền có những quy định rất nghiêm khắc, bạn sẽ được hỏi đi hỏi lại về việc đã đọc và đồng ý các nội quy chưa, có sẵn sàng và chấp nhận không… Điều này rất dễ hiểu, vì nhiều thiền sinh mới sẽ muốn bỏ về ngay trong ngày bắt đầu khoá thiền. Chung quy lại, 10 ngày này bạn sẽ cần:

  • Giữ 5 giới (không sát sinh, không trộm cắp, không uống rượu hay sử dụng chất gây nghiện, không quan hệ tình dục, không nói dối).
  • Không sử dụng điện thoại, laptop, các thiết bị điện tử (máy ghi âm, nghe nhạc); không đọc sách, không ghi chép.
  • Bạn sẽ hành thiền từ 10 -12 tiếng mỗi ngày. 4h bạn thức dậy, đến thiền đường và trải qua cả ngày ở đó (trừ thời gian ăn sáng, ăn và nghỉ trưa, ăn nhẹ buổi chiều). Bạn về phòng của mình lúc 9h30 tối và tắt đèn đi ngủ.
  • Bạn không được bỏ về trong suốt 10 ngày.

Bản thân Vipassana — phương pháp được Đức Phật tái khám phá và truyền dạy đã đem đến những lợi ích được chứng minh bởi lịch sử và hàng triệu môn đồ trên khắp thế giới. Nhưng cũng cần thấy rõ rằng, chính cách tổ chức rất thông minh, bài bản đã giúp Vipassana đến được với đại chúng. Một suy ngẫm thú vị, rằng cách đây 25 thế kỷ, Đức Phật đã từng điều hành những trung tâm thiền trên khắp Ấn Độ để giúp đỡ hàng triệu người tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn và sống tốt đẹp hơn — cũng với sự chuyên nghiệp và khoa học này.

Để thực hành Vipassana, bạn phải có những khái niệm cơ bản về giới (sila) — samadhi (định) và panna (tuệ). Bạn cần giữ giới, để tâm không còn bị xao động và nhờ vậy “định” được nó. Rồi với cái tâm đã được tôi luyện mạnh mẽ, vững chãi, bạn bắt đầu phát triển trí tuệ để thanh lọc tâm. Tóm lại, trong khoá thiền 10 ngày bạn không chỉ “thiền” mà thực sự… đi tu.

Vai trò của những người điều hành khoá thiền là:

  • Giúp bạn muốn giữ giới (bằng bài pháp thoại giải thích về sila, samadhi, panna trong ngày đầu tiên).
  • Và tạo ra một môi trường để bạn không thể phạm giới (Bạn được cung cấp thức ăn chay (giữ giới không sát sinh). Bạn không được đem theo rượu, thuốc lá…(giữ giới không dùng chất gây say, nghiện). Bạn không tiếp xúc với thiền sinh khác giới hay động chạm, trò chuyện với các thiền sinh cùng giới (không tà dâm). Bạn không trò chuyện, nhờ vậy không nói dối. Tài sản quý giá của bạn được ban tổ chức giữ giúp (không ai phải ăn cắp của ai).

Có 2 điểm đặc biệt ở khoá thiền:

  • Khoá thiền yêu cầu mọi người giữ im lặng và trách tiếp xúc với mọi người khác (bao gồm ra dấu, tiếp xúc mắt, động chạm). Bạn chỉ được trò chuyện với người quản lý và thiền sư. “Nodle silence” đem đến nhiều lợi ích: 1- Tâm trí bạn sẽ được hoàn toàn yên tĩnh. 2 — Bạn không có cơ hội để gây sân hận, oán ghét hay yêu thích bất kỳ ai. 3 — Bạn không thể trao đổi các kinh nghiệm thiền tập của mình cho người khác. Mục tiêu số 3 rất quan trọng. Những trải nghiệm khi hành thiền là rất riêng biệt — nó giống như một cuộc mổ xẻ nội tâm. Tách biệt với người khác cũng giống như giữ vô trùng cho phòng mổ. Tuy nhiên, im lặng 10 ngày cũng là một thử thách kinh khủng, vì vậy trong ngày thứ 10, nodle silence được rút lại để mọi người “thích nghi” với tiếng ồn và nhờ vậy bớt chao đảo khi trở về cuộc sống thực.
  • Khoá thiền là hoàn toàn miễn phí. Bạn được tận hưởng cơ sở vật chất rất tiện nghi, được ăn rất ngon, được phục vụ rất đầy đủ. Bạn được nhận lợi ích từ lòng hảo tâm của người khác. Và do vậy, trong suốt 10 ngày bạn trở thành tu sĩ — những người không sở hữu bất kỳ cái gì của riêng mình, và sống nhờ sự bố thí (dana). Bạn học được cách chấp nhận, nảy sinh lòng biết ơn và giảm đi “ngã” (cái tôi vị kỉ) của mình. Sau khi hoàn thành khoá thiền, bạn sẽ dùng tình thương của mình để bố thí lại cho người khác: bạn có thể góp tiền, hoặc góp sức bằng cách trở thành tình nguyện viên phục vụ cho các khoá thiền tiếp theo.

Trải qua 10 ngày và xét lại về “luật im lặng” hay “luật miễn phí” của khoá thiền, mình mới thấy được sự… vi diệu của nó.

Còn việc giảng dạy thì sao? Thú vị và hiệu quả không kém!

  • Phần “dài dòng” nhất của mỗi ngày là pháp thoại diễn ra vào buổi tối, từ 7h30 — 8h15. Các nội dung khác đều ngắn gọn, đơn giản và đều hướng về phương pháp thực hành. Ví dụ, trong ngày đầu tiên, tất cả những gì mình được hướng dẫn là quan sát hơi thở. Những chỉ dẫn này được lập đi lập lại và mỗi lần lại giải thích cặn kẽ hơn một ít để đảm bảo không có ai hiểu nhầm hay làm sai phương pháp.
  • Dùng ngôn ngữ hiện đại thì Vipassana được dạy theo kiểu “lấy người học làm trung tâm”, khi trong các buổi tham vấn hay trò chuyện với thiền sư, người đều hỏi “bạn cảm giác như thế nào”, “bạn tiến triển ra sao” và dựa vào đó để đưa ra lời khuyên.
  • Không có tranh biện về lý luận, không thảo luận về tôn giáo. Tất cả chỉ là thực hành — thực hành và thực hành. 10 ngày là quá ít ỏi để bị xao nhãng bởi thứ gì đó khác ngoài việc thực hành. Hơn nữa, triết lý của Phật rất trung dung, không phủ định bất kỳ tôn giáo nào, tất cả những gì Phật dạy chỉ là “làm điều tốt, không làm điều xấu, luôn thanh lọc tâm”.
  • Từ ngày thứ 4, mỗi ngày 3 lần sẽ có giờ thiền Adhitthana — thiền với tất cả sự quyết tâm. Thiền sinh được yêu cầu cố gắng hết sức để giữ nguyên một tư thế trong 1 giờ (có nghĩa là sẽ rất đau lưng, tê chân, khó chịu). Bên cạnh yêu cầu này, ngay lập tức trung tâm đã ra một thông báo giải thích về lý do và ý nghĩa của Adhitthana. Đại loại rằng phương pháp này không dùng để hành xác, mà dùng để luyện tâm. Và rằng nếu bạn không thể kiên định ngồi suốt 1 giờ, chí ít hãy cố gắng giảm thiểu dần số lần đổi tư thế của bạn, và cố gắng nhắm mắt, ở lại trong thiền đường. Trên hết, văn bản này khuyên mọi người “không nên thấy thất vọng với chính mình”. Việc có một văn bản giải thích đã giúp mọi người có động lực duy trì quyết tâm của mình hơn, đồng thời tránh được những suy nghĩ cực đoan, tiêu cực.

Tóm lại, Vipassana được giảng dạy với kỷ luật — giải thích — hướng dẫn — khích lệ — động viên — quan tâm và giải đáp các thắc mắc. Tính phi tôn giáo, sự tinh tế trong nghệ thuật tổ chức và phương pháp giáo dục rất khoa học, đại chúng của khoá học này là điều mà mình rất ấn tượng. Với sự chuyên nghiệp này, không có gì ngạc nhiên khi Vipassana từng tổ chức thành công ở rất nhiều nhà tù của Ấn Độ – và các tù nhân dù nguy hiểm đến đâu thì khi những tiếng kinh bụng Pali vang lên, họ cũng trở thành một “thiền sinh” nghiêm túc và chăm chỉ.

#Meditation #vipassana

Trang Quỳnh Nguyễn

facebook.com/hachi232

Advertisements