SWT 277 – THP

Mình nhớ mọi thứ về nơi này. Đến nỗi mình chẳng rõ liệu mình nhớ nơi này nhiều thật nhiều, hay là mình nhớ chính mình khi đứng ở đây. Vui nhất. Và buồn nhất cùng lúc. Mình đã viết một tỉ câu chuyện vào cuốn sổ tay vì sợ một lúc nào đó mình sẽ vô tình quên mất một điều quan trọng nào đó. Nhưng rồi lòng mình vẫn thắt lại khi nhận ra rằng một lúc nào đó khi tất cả chỉ còn là kỉ niệm, mình hẳn sẽ bỏ quên nhiều lắm. May mắn là, có một điều mình biết chắc, tiếng piano Comptine d’Un Autre Été: L’après-midi sẽ còn vang trong lòng mình rất lâu sau này (:

What is the most unforgettable moment in your life as a trekking guide?
– There was one time. I led a group of 15 guides and our trekkers were 27 Israeli blind people. You know, we do not often see Asian people like you conquering Annapunar Base Camp, and blind people.. it was my first time. Also all the other guides. We had difficulties in showing them the way to go. And from 3000m up to 4100m it was a real challenge. The wind, the snow, the high altitude effects. Then I tried to use trekking sticks, you know, I held one side, the trekker held the other side. I made signals by using the sticks. And it worked. Other guides did the same. We walked slowly, slowly until all the 27 people made it to the Base Camp. At that moment, they hugged me tight. And one said “I cannot see the mountain, but I can feel it. I cannot see your face, but I will remember your voice all the way up here, and your name. I will never forget you, for the rest of my life”. At that moment, I realize why I do my job and what my life is meant to be.

Rồi sẽ nhớ cái buổi sáng dậy thiệt sớm, trèo lên vài ngàn bước để kịp catch the sunrise. Gió thổi lạnh buốt không cảm thấy được tay mình và trời thì vẫn tối mịt mù. Rồi những người lạ mặt như bọn mình, cùng ngồi với nhau, cùng chờ, cùng nói một ngàn câu chuyện chẳng đầu chẳng cuối. Từ lúc bầu trời đen thẳm, sao sáng lấp lánh và sao băng chạy chéo những vệt dài. Cho tới khi mặt trời ló rạng, đường chân trời chuyển dần sang hồng rồi vàng ươm, nhìn thấy bao la mây trắng bao phủ những đỉnh núi thấp hơn dưới chân. Và vẫn ngồi như thế, tới khi những đỉnh núi tuyết trắng trên 8000m chuyển dần sang màu vàng đồng, phản chiếu cái ánh sáng đẹp đẽ và rực rỡ. Nhìn tấm ảnh này, mình nhớ tới những người bạn của mình ở những nơi xa xôi. Có bao lần chúng mình đã từng ngồi với nhau đón mặt trời lên như thế này. Và sẽ còn có bao nhiêu lần xa cách, để mình chỉ kịp hít một hơi thật sâu, thu trọn khung cảnh vào trong tâm trí để rồi gửi đi một vài tấm hình, một vài dòng thư viết vội kể cho bạn nghe, mà hai hay ba tuần sau thư mới tới tay bạn. Sẽ còn có bao nhiêu ngày rộng dài như thế?

“I used to be a porter. I used to carry an average of 20kg per day. Sometimes 30kg or even more, you know, some trekkers bring a lot of stuffs. But then I stopped. I got arthritis. Things get worse. Especially in winter, my whole body is in pain. You see the woman over there? She is my wife. Now I do fishing, and she drives tourist boat on this lake. During high season, we can earn a little bit. Other times, life is not easy. But I guess we are the survivors.”

“It was 2004 when I was sitting in my apartment in Rotterdam. All of a sudden, police came in and arrested me. At that time, Dutch government was implementing a deportation proposal where more than 25000 failed asylum seekers would no longer be eligible for social assistance and would be deported back to their home country.
My girlfriend hid my passport and my identity documents away, then reported to the police that I was illegal immigrant. She did simply not want me to be there with our children. I had been working in Netherlands for 16 years until that moment. 16 years and in a blink of an eye, I lost everything. I found myself here in my home country without a proper identity. No family. No money. No trials. No defense. No explanation.
I couldn’t get a job, I have got no social welfare, no nothing. I’ve been doing fishing for a living since then and no single day during that 13 year time, I was not fighting to have the chance to see my children again. My daughter has not talked to me since that day. She blamed me to leave without saying goodbye. They was too small back then to know the truth, so it’s not their fault. But still, I’m deeply hurt by that.
Luckily, my elder son came to Kenya to visit me a few years ago in the meantime choosing which major to pursue at university. I took him on this dhow (a typical sea boat in Kenya) to this island, we went fishing together. We shared our lives to each other. Then he realized the truth, he forgave me. And I forgave myself. We all forgave ourselves. After that, he came back to Netherlands and decided to get trainings to become a captain. He loves the sea as much as I do. And he is now raising the case in Dutch trial for me.
Everyone on this island loves him and calls him Jack Sparrow. I cannot wait to the day I get my passport back, I and my son, we will go sailing and conquer the world, together.”

Hôm qua đang chờ taxi ngoài sảnh sân bay, một cậu gốc Á hồ hởi chạy lại bắt chuyện, hỏi “Mày là người Việt Nam đúng không?” Mình ngạc nhiên tưởng chết :)) Thằng Sam tên tiếng Việt là Hà, là Vietnamese American. Chả nói được câu tiếng Việt nào ngoài “Trời ơi, ngon quá!” lúc mẹ nó nấu đồ Việt cho ăn :)) Nó bảo: “Hiếm hoi lắm tao mới gặp 1 đứa châu Á ở Mogadishu, mày còn là người Việt nữa tao vui quá”. (Somalia là nước châu Phi duy nhất các công ty Trung Quốc chưa vươn tới, cũng không mở cửa du lịch nên chẳng mấy khi có người châu Á đến). Xong nó cười toe toét. Dù mình mới ốm dậy, sau chuyến bay người đau ê ẩm chỉ muốn về k.sạn ngủ, còn thằng Sam cũng đang vội trên đường ra sảnh departure để về Mỹ thăm gia đình, nhưng vì nói chuyện vui quá nên hai đứa ngồi ba hoa một lúc lâu mới tạm biệt nhau. Rồi lại tình cờ nhận ra nó với mình đều làm chung dự án stability fund của chính phủ Somali. Chỉ khác về phía nó là public sector, mình thì private. Hẹn gặp lại nhau mà thấy vui gì đâu lắm, có những sự tình cờ thật thú vị.
.
Somalia làm mình nhận ra nhiều điều, và mình nhất định sẽ còn quay lại. Nhất là khi đến những vùng như Dhobley, Kismayo, Baardheere,.. mình đã thôi không còn căm thù Al-Shabbab hay IS nữa. Dù mình luôn phản đối dùng vũ lực, nhưng mình nhận ra nhiều khi người dân chọn thánh chiến vì cuộc sống của họ chẳng còn sự lựa chọn nào khác. Somalia cũng là nơi khiến mình rõ hơn bao giờ hết trắng đen không phải hai mảng rạch ròi. Và rằng thay vì dùng súng đạn để chống lại nhau, hãy ngồi lại một lát, pose questions về background của họ, để hiểu tại sao họ lựa chọn như vậy. Và rất nhiều những điều tử tế ấm lòng, mà nhất định, một lúc nào đó, mình sẽ kể lại.

Có một lần nói chuyện, Sam cho mình xem trong backpack của nó một tờ giấy ghi tên tuổi quốc tịch và nhóm máu, kèm theo vài trăm đô. Trên tờ giấy ấy ghi “Nếu có vấn đề gì xảy ra với tôi, thì đây là nhóm máu của tôi, và hãy dùng số tiền này để giúp tôi. Hãy chỉ liên lạc với gia đình tôi nếu tôi chết. Đừng liên lạc với họ nếu tôi vẫn còn thở, dù tình trạng tôi như thế nào. Cảm ơn bạn.” Lang bạt ở những vùng chiến sự nên nó có thói quen cảnh giác như thế. Mình hỏi nó tại sao mày không muốn người ta liên lạc với bố mẹ mày. Nó nói: “Bố mẹ tao luôn lo lắng cho tao. Nếu một ngày họ phải nghe tin về tao qua một người khác, tốt nhất đó là khi tao chết. Còn nếu tao vẫn sống, tao không muốn họ thêm lo”.
.
Mình tình cờ đi qua phòng khách lúc tụi cùng nhà đang xem một bộ film về Libya. Có một câu thoại trong film đó cứ quẩn quanh trong đầu mình mãi: What will my girls remember about their dad? He died in a place he didn’t need to be, in a battle over something he didn’t understand, in a country that meant nothing to him.
.
Mình không còn nhớ mình đã có bao nhiêu chuyến đi một mình. Thực ra mình không bao giờ hoàn toàn đơn độc cả, vì mình luôn kết bạn trên đường. Nhưng cái cảm xúc cùng ai đó lên kế hoạch cho một chuyến đi, cùng khám phá một thành phố mới, và cùng trở về nhà, thì đã lâu rồi mình không nhớ nữa. Mình đã quen với việc một mình, quen với việc đặt tên cho backpack và những lúc lang thang không có ai đi cùng thì nói chuyện với backpack bằng tất cả những thứ tiếng mà mình thông thạo hoặc chỉ bập bẹ. Mình cũng học cách thằng Sam ghi lại thông tin cá nhân vào một tờ giấy bọc kèm theo vài trăm đô. Nhưng mình không phủ nhận rằng rất nhiều lúc mình muốn trở về, khi mình biết gia đình mình cần mình.
Như ngày hôm nay.

Everyday conversations when a young global nomad works for a typical big corp.:
– Hi Thao. I love your outfit. I don’t know that we could wear ripped jeans to work.
– Well if HR asks, then we couldn’t. .
.
.
– Thao, where are you at?
– Hell’s Gate National Park
– What the hell are you doing in a NP? – Cycling, boss. – Ok now tell me what is our capital plan for 2018?
– Blah blah
– Are you still cycling? – Yes. And could we chat later? I cannot get my eyes off the zebras passing by. .
.
– What is your favorite Thao? *turning on some music*
– Mozart
– Interesting, a young kid listening to 40s something music
– Do I look like a kid? – You are a kid to me. Tell me how old you are?
– 25
– Well I started at Wall Street 30 years ago. – Wow… .
.
.
– Are you overwhelmed? – No I’m not
– Even if you said you were, I would probably stay silent
– No I’m not
– So are you mad at me?
– No I’m not mad
– You sound mad
– I’m not mad. I just have to do a Treasury report that comes from nowhere when I’m on leave.
– I guess people will call it mad… .
.
.
:))

Tầm này năm ngoái đang trekking Annapurna Base Camp thì Alex – người mà sau này trở thành đồng nghiệp của mình – gọi hỏi Hey are you still considering to move to Africa?. Tối hôm ấy trong một hostel nhỏ xinh ở độ cao 4000m sea level phía bắc Nepal, lạnh cóng vì tuyết và tối om vì không có điện, mình đã có cuộc trò chuyện thay đổi cuộc sống của mình.
.
Với balo hành lý vỏn vẹn 15 cân mọi khi, mình lên đường đi Kenya. Một năm qua lang thang khắp các thành phố, làng mạc đông phi, dọc từ Hargeisa, Somalialand xuống Johannesburg, South Africa, mình trải qua đủ mọi vui buồn. Mình đã đến những vùng đang tan tác vì chiến sự như Mogadishu, Somalia hay Juba, South Sudan. Mình cũng đến những nơi mà những thảm họa diệt chủng trong quá khứ vẫn còn là nỗi ám ảnh như Rwanda, South Africa. Hay những nơi mà tribal conflict trở thành political tension như Kenya, Congo, Uganda, Zimbabwe. Dù có muôn vàn những câu hỏi mình chưa có lời đáp, nhưng mình nhận ra khi nhìn lại, mình luôn nghĩ về những điều tốt đẹp trên những cung đường.
.
Hôm qua sếp mình gọi điện chúc mừng sinh nhật. Bác bảo rằng tuổi mới chúc cháu luôn trẻ như thế, luôn spontaneous như thế để một ngày tỉnh dậy quyết định mình phải đi nhảy bungee, hay đạp xe đường núi hoặc leo lên đỉnh Kili cao nhất châu Phi. Bác dặn mình phải luôn giữ mình là mình, không được bão hòa. Đó cũng là điều mình trân quý nhất ở cty, khi mình làm việc trong vp CEO của một corporate điển hình nhưng mình có thể thoải mái mặc jeans rách thuyết trình với Board và Chairman, mình cũng có thể nghỉ đi leo núi, miễn là deliverables hoàn tất. Và luôn được dặn Nếu người trẻ các cháu cần giúp đỡ gì thì đừng ngần ngại reach out. Nên dù rất nhiều khi mình có những ý tưởng siêu điên rồ, luôn có những người giúp đỡ ủng hộ.
.
Tuổi mới cứ luôn curious như vậy là vui rồi. Dù mình còn muốn đám bạn mình thôi gọi mình là the scientist nữa huhu.
.
Cuối cùng, nếu được cảm ơn một người, muốn mượn lời đề tựa sách của chị Phương Mai, rằng “Cảm ơn Mẹ đã buông tay cho con được tự do”.

It’s wonderful to see how fast the kids grow up. They start studying for university entrance exam, asking me what is the difference between computer science and software engineering. They also start their first internship where they learn how to use excel.
.
They have no family or their family, in some cases, is too poor they couldn’t afford raising the kids. There’s a 10-year-old boy crying yesterday. Later I got to know the reason was because his relatives refused to take him back home for Christmas. The fact that there are kids struggling to survive here and their family, their relatives somewhere out there don’t even give a shit, just simply break my heart.
.
My first mission in Kibera – the largest urban slum in Africa – was to interview some female prostitute. During the interview, they admitted some of them have HIV, in some cases, even AIDS. Then I asked why they still did their ‘job’ and whether the men knew it. – “No, if the men know about it, we will lose the customer. We will have no money”. They said.
– But you have financial support from the government (which is more than my brother’s monthly spend in France), plus free medicine and medical checkup. How much money does a person need?
One of the women looked at me in the eye and said:
– You are beautiful. You are educated. You’d never understand our situation.
Later that day thinking about it, I thought she was honest.
Then I asked her:
– How about your kids?
– They will find their own way.
I came to Kibera a few times after that, but have not visited the women since then.
.
There used to be a main highway cutting across Nairobi. One side of the highway was the rich, the expats, the British people living since colonial time. The other side was the slum where the poor settled. Moses was born and raised on the slum side. After 26 interviews, he found himself one of the very few black investment bankers on Wall Street, handling as much thousand million dollars in asset porfolio. One time I asked “Moses what do money mean to you?”. I always remember he replied: “Money is about freedom of choices. The rest is just about adding numbers”. It’s a simple saying yet not many people truly understand.

Advertisements